فروشگاه چی نیاز داری

با علل و درمان سنگ کیسه صفرا آشنا شوید

علت سنگ کیسه صفرا

سنگ کیسه صفرا یکی از بیماری‌های شایعی است که شیوع آن در کشورهای مختلف، متفاوت است. حدود 10 تا 15 درصد جمعیت بزرگسال در جوامع غربی مبتلا به سنگ کیسه صفرا هستند. در پی صنعتی شدن جوامع و افزایش عوامل خطر ایجاد سنگ‌های صفراوی، شیوع سنگ‌های صفراوی کلسترولی افزایش قابل توجهی پیدا کرده است.

کیسه صفرا کجا قرار دارد

کیسه صفرا زیر کبد قرار دارد. سنگ کیسه صفرا زمانی ایجاد می‌شود که صفرا از حالت مایع به شکل جامد سنگی در می‌آید. سنگ‌های کیسه صفرا عموماً از تکه‌های چربی کلسترول مانند، پیگمان‌های صفراوی یا رسوبات کلسیم ساخته می‌شوند. ممکن است چند سنگ کوچک، تعداد خیلی زیادی سنگ ریز یا  یک سنگ تکی خیلی بزرگ در کیسه صفرا دیده شود. از هر سه زن، یک نفر و از هر شش مرد یک نفر در طول دوران زندگی خود به سنگ کیسه صفرا مبتلا می‌شوند.

یک فرد می‌تواند بدون داشتن کیسه صفرا نیز به زندگی خود ادامه دهد، زیرا کبد به آن اندازه صفرا تولید می‌کند که مواد غذایی معمولی را هضم کند. اگر کیسه صفرا برداشته شود، صفرا به جای آن که در کیسه صفرا نگهداری شود، از راه کبد به روده کوچک ریخته خواهد شد.

علت سنگ کیسه صفرا

البته ممکن است تعدادی از کسانی که کیسه صفرای آن‌ها برداشته شده است، برای مدتی مدفوعی شل‌تر و تعداد دفعات دفع بیشتری داشته باشند.

نقش کیسه صفرا در هضم غذا

کیسه صفرا در حین ورود غذا، صفرا را ذخیره و داخل روده کوچک آزاد می‌کند. صفرا حاوی نمک‌های صفراوی و سایر ترکیباتی است که به تجزیه چربی‌ها کمک می‌کنند. چنانچه مجرای صفراوی توسط سنگ صفراوی مسدود شود این سنگ باعث می‌شود صفرا نتواند از مجرای صفراوی ترشح شود. در نتیجه باعث ایجاد درد، حالت نفخ و آروغ زدن، حالت تهوع و استفراغ می‌شود. در این صورت در صورت مصرف غذاهای چرب، صفرای بیشتری تولید می‌شود.

علایم سنگ کیسه صفرا

سنگ کیسه صفرا در دو سوم موارد هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند. بیماری ممکن است به مرور زمان علامت‌دار شود. علائم به صورت نسبتاً اختصاصی مانند دردهای متناوب در ناحیه ربع فوقانی خارجی راست شکم یا به صورت غیراختصاصی مانند تهوع و استفراغ بروز می‌کند.

علت سنگ کیسه صفرا

در مواردی باعث ایجاد درد و زردی و التهاب پانکراس و عفونت و التهاب کیسه صفرا می‌شوند. عمل جراحی درمان معمول در  سنگ‌های کیسه صفرایی است که علامت ایجاد می‌کنند.

در حدود یک چهارم تا یک دوم از مبتلایان، با عوارض و مشکلاتی مواجه می‌شوند که خارج کردن کیسه صفرا در این افراد ضروری به نظر می‌رسد.

عواملی که احتمال سنگ کیسه صفرا را افزایش می‌دهند عبارتند از:

  • بارداری
  • چاقی (افزایش نمایه توده بدنی)
  • افزایش سن
  • جنسیت زن
  • کاهش وزن سریع
  • بیماری‌های زمینه‌ای، همچون کبد چرب و دیابت
  • داشتن یک عضو خانواده مبتلا به سنگ کیسه صفرا
  • مصرف داروهای خاص نظیر قرص جلوگیری از بارداری
  • رژیم غذایی کم فیبر، پر کالری، پر کلسترول

رژیم گیاه خواری و خودداری از مصرف الکل می‌تواند باعث کاهش احتمال ایجاد سنگ صفراوی شود.

تشخیص سنگ کیسه صفرا

علت سنگ کیسه صفرا

پزشکی که فرد را معاینه‌ می‌کند به تغییرات مشهود در رنگ چشم‌ها و پوست توجه می‌کند. رنگ زرد پوست یا چشم‌ها، ممکن است نشانه‌ای از یرقان باشد که نتیجه‌ی بالا بودن بیلی‌روبین بدن است. برای تشخیص سنگ کیسه صفرا راه‌های مختلفی مانند رادیوگرافی ساده شکم، کوله سیستوگرافی خوراکی، سونوگرافی کیسه صفرا و اسکن رادیو ایزوتوپ وجود دارد.

سونوگرافی:

سونوگرافی، تصاویری از داخل شکم فراهم می‌کند. این روش همچنین می‌تواند ناهنجاری‌های مرتبط با کوله سیستیت حاد را نیز نشان دهد. سونوگرافی کیسه صفرا روشی ساده، کم هزینه و دارای دقت تشخیصی بیش از 95 % است و نیز عوارض جانبی ندارد.

سی‌‌تی اسکن شکمی:

در این روش، از کبد و ناحیه‌ی شکم تصویربرداری می‌شود.

اسکن رادیونوکلئید کیسه صفرا:

انجام این اسکن چیزی حدود یک ساعت به طول می‌انجامد. متخصص، یک ماده‌ی رادیواکتیو را در رگ‌های فرد تزریق می‌کند. این ماده از راه خون به کبد و کیسه صفرا رفته و می‌تواند عفونت یا انسداد مجاری صفراوی به ‌دلیل وجود سنگ در آن‌ها را اثبات کند.

آزمایش خون:

در این آزمایش، میزان بیلی‌روبین خون اندازه‌گیری می‌شود همچنین کارکرد کبد بررسی می‌شود.

درمان طبیعی سنگ‌ کیسه صفرا

کسانی که به سنگ‌ کیسه صفرا مبتلا هستند، اما هیچ علامت خاصی ندارند، می‌توانند با ایجاد تغییراتی در سبک زندگی‌شان به درمان بیماری کمک کنند، به موارد زیر توجه کنید:

نگه داشتن وزن مطلوب؛

دوری از کاهش ناگهانی وزن؛

داشتن یک رژیم غذایی مناسب؛

انجام فعالیت‌های ورزشی به طور منظم؛

مصرف مکمل‌های غذایی طبق دستور پزشک‌.

ویتامین C، آهن و لسیتین از جمله مکمل‌های غذایی‌ای هستند که می‌توانید مصرف کنید. یکی از تحقیقات اخیر نشان داده است که ویتامین C و لسیتین می‌توانند احتمال ابتلا به سنگ‌های کیسه صفرا را کاهش دهند.  پیش از مصرف، با پزشک‌ خود در مورد میزان مناسب مصرف روزانه این مکمل‌ها مشورت کنید.

عوارض دیابت

دستورات غذایی که باعث بهبود علایم سنگ کیسه صفرا می‌شوند:

با این که رژیم غذایی خاصی برای درمان علایم سنگ کیسه صفرا وجود ندارد، اما یک رژیم غذایی سالم که حاوی میزان چربی کم‌تری باشد می‌تواند علایم را تا حد زیادی تخفیف دهد. اگر اضافه وزن دارید، کاهش آن کمک کننده خواهد بود، ولی توجه داشته باشید مهم است که این کار را تدریجاً انجام دهید؛ زیرا کاهش وزن سریع و ناگهانی با سنگ صفراوی ارتباط دارد و می‌تواند وخامت بیماری را بیشتر کند؛ بنابراین کاهش وزنی مطمئن در حد نیم تا یک کیلوگرم در هفته توصیه می‌شود. برای این کار فعالیت فیزیکی را فراموش نکنید و از رژیم غذایی مناسبی پیروی کنید.

رژیم غذایی پر چربی می‌تواند باعث ایجاد درد و ناراحتی و ایجاد مدفوع چرب شود. دفع مدفوع چرب، رنگ پریده و بدبو نشان می‌دهد که چربی در بدن به خوبی هضم و جذب نمی‌شود.

رژیم غذایی مناسب شامل موارد زیر است:

  • مصرف حداقل پنج وعده سبزیجات و میوه‌ها در طول روز
  • کربوهیدرات‌های نشاسته‌ای به مقدار زیاد، نظیر نان، برنج، پاستا، غلات و سیب زمینی. بهتر است غلات کامل برای مصرف انتخاب شوند.
  • دو تا سه وعده شیر و فراورده‌های لبنی. بهتر است لبنیات کم چرب برای مصرف انتخاب شوند.
  • مقدار مناسبی گوشت، مرغ، ماهی، تخم مرغ و جایگزین‌هایی نظیر حبوبات
  • محدود کردن مصرف غذاهای حاوی چربی یا شکر فراوان. بنابراین مصرف چربی‌هایی با منشا حیوانی همچون کره، خامه چرب، سرشیر و چربی موجود در گوشت‌ها، پنیر،  کیک، کلوچه و شیرینی‌ها باید محدود شود.

بهتر است از چربی غیر اشباع موجود در روغن‌های گیاهی همچون روغن آفتاب گردان، روغن زیتون، آواکادو، دانه‌های روغنی و آجیل‌ها برای مصرف استفاده شود. در رژیم غذایی خود مصرف مقادیر زیادی فیبر را بگنجانید. فیبر در لوبیاها، قارچ، میوه‌ها، سبزیجات، جو و فراورده‌های تهیه شده از گندم کامل مانند نان کامل (سبوس‌دار) یافت می‌شود.

در طول روز مایعات فراوان بنوشید، حداقل به میزان دو لیتر در روز مایعات مصرف کنید. آب آشامیدنی و دمنوش‌های گیاهی انتخاب‌های خوبی هستند. سعی کنید که چربی زیادی در هر وعده غذا مصرف نکنید. مصرف وعده‌های کوچک‌تر با تعداد دفعات بیشتر کمک کننده است.

بعضی افراد متوجه می‌شوند که غذاهای خاصی باعث تشدید علایم در آن‌ها می‌شود. روزانه غذاهایی که مصرف می‌کنید و علایم گوارشی که ایجاد می‌کنند را یادداشت کنید. برای یکی دو هفته از این غذاها دوری کنید و هر بهبودی که در علایمتان مشاهده کردید ثبت کنید.

  • نویسنده : ندا مرتضوی
    • امتیاز :
    • 0
    • 0
  • تاریخ انتشار : 1398/05/05
  • تعداد مشاهده : 109 بار
نظر شما

ایمیل شما نشر نخواهد شد.فیلد های ضروری با * نشانه گذاری شده است.

تصویر امنیتی

پیام شما بعد از بررسی نمایش داده خواهد شد

نظر خود را بنویسید


نکته مهم: اگر چه مطالب سایت از منابع معتبر، ترجمه و تولید میشوند اما توصیه های سلامت و تغذیه، جایگزین مراجعه به پزشک نمی باشند.